AVsolartech

AVsolartech geeft advies over en levert zonnepanelen met toegevoegde waarde.

Bij de meeste aanbieders van zonnepanelen krijgt u uitgebreid advies over lichtopbrengst, plaatsing, kosten, levertijd en gemiddeld stroomverbruik. AVsolartech gaat verder en denkt mee over het opladen van auto’s, combineren met huisautomatisering en andere technieken die wellicht in de toekomst van toepassing zijn.

Enkele begrippen die veel voorkomen bij zonnepanelen:

AC

Afkorting voor Alternating Current, de Engelse term voor wisselstroom.

Air mass factor

Invloed van de afstand die zonlicht door de atmosfeer aflegt. In winter als de zon laag staat, legt zonlicht een relatief lange weg door de atmosfeer af voor het op een zonnepaneel valt. De ‘kracht’ van de zon is daardoor in de winter iets minder sterk dan in de zomer wanneer zonlicht vrijwel recht van boven schijnt.

Ampère

Eenheid van stroom.

Autonoom systeem

Zonnestroom installatie die niet aan het elektriciteitsnet gekoppeld is. De zonnestroom die niet direct wordt gebruikt, wordt opgeslagen.

Azimut/oriëntatie van zonnepanelen

De azimut is de oriëntatie van de zonnepanelen en het aantal graden van deze oriëntatie. Bijvoorbeeld een oriëntatie/azimut op het zuid-oosten.

Bruto productie meter

Elektriciteitsmeter die alleen de stroom van het systeem zonnepanelen meet, onafhankelijk van het stroom verbruik. Voor de SDE-regeling is het verplicht een bruto productie meter te laten plaatsten. Het subsidiebedrag is afhankelijk van de hoeveelheid geproduceerde stroom, onafhankelijk van het verbruik ervan.

DC

Afkorting van Direct Current, de Engelse term voor gelijkstroom.

Draaischijfmeter

Ook wel Ferrarismeter genoemd. Een elektriciteitsmeter voorzien van een aluminium schijf die sneller draait naarmate er meer elektrische energie wordt verbruikt. Veel installaties in oude huizen hebben nog een draaischijfmeter. De draaischijfmeter is (bijna altijd) geschikt voor het terugleveren van zonnestroom: de draaischijf draait dan gewoon ‘achteruit’.

Dunne film

Alternatieve techniek voor het opwekken van spanning met zonlicht.

EV

Elektrisch voertuig, met betrekking tot zonnepanelen vaak betrekking hebbend op auto’s. Uiteraard ook bijvoorbeeld elektrische motoren, scooters en fietsen kunnen bedoeld worden.

EnergiePrestatieAdvies (EPA)

Officieel advies ter verbetering van het energieprestatiecertificitaat (EPC) van een gebouw. Een EPA-advies mag alleen worden afgegeven door een daartoe opgeleid EPA-adviseur. Deze EPA-adviseur kan een woning of utiliteitspand ook van een energielabel voorzien.

Energielabel

Officiële berekening van de energieprestatie van een gebouw onder standaard condities en bij standaard gebruikers gedrag. Een energielabel maakt soortgelijke gebouwen onderling vergelijkbaar qua energieprestatie.

Flash-test

Test waarmee de elektrische eigenschappen (spanning, stroom, vermogen) van het zonnepaneel worden vastgesteld. In de fabriek worden op basis van deze meting de STC-waarden berekend. De Zonnefabriek beschikt over apparatuur om achteraf deze STC-waarden de controleren.

Feed in Tariff

Ook wel teruglevertarief. Een vast tarief dat energiemaatschappijen (moeten) betalen voor terug geleverde stroom. Veel landen kennen inmiddels een teruglevertarief waarbij de kosten worden omgeslagen over stroomafnemers. De Nederlandse SDE is strikt genomen wel een teruglevertarief, maar omdat de kosten worden betaald uit algemene middelen (belasting), is de regeling meer afhankelijk van politieke dynamiek dan in andere landen.

Ferrarismeter

Ook wel draaischijfmeter genoemd. Een elektriciteitsmeter voorzien van een aluminium schijf die sneller draait naarmate er meer elektrische energie wordt verbruikt. Veel installaties in oude huizen hebben nog een ferrarismeter. De ferrarismeter is (bijna altijd) geschikt voor het terugleveren van zonnestroom: de draaischijf draait dan gewoon ‘achteruit’.

Fill Factor

De Fill Factor is de kwaliteitsfactor van een zonnecel, en wordt berekend uit de verhouding tussen het praktische vermogen en het theoretische vermogen van de zonnecel. De Fill Factor kan ook geïnterpreteerd worden als de verhouding in oppervlakte tussen de twee vermogensrechthoeken Pmax en Pt. De fill Factor van een zonnecel ligt ongeveer tussen de 0,5 en 0,82.

Fotovoltäisch (PV)

Gebruik van (zon)licht om elektrische energie op te wekken. Fotovoltaïsche zonne-energie gaat om dat deel van zonnestraling dat mensen zien als licht. Dit in tegenstelling tot zonthermische zonne-energie, waarbij de warmte van zonnestraling wordt gebruikt, bij voorbeeld om water te verwarmen.

Foton

Lichtdeeltje. Eigenlijk zijn fotonen geen echte deeltjes, omdat ze zich ook als golf gedragen. Voor het begrip van de werking van zonnepanelen kan het geen kwaad het foton te zien als het kleinste deeltje licht.

Gelijkspanning

Vorm van spanning waarbij een pool altijd positief of neutraal geladen is ten opzichte van de andere pool. Het verschil in lading is niet noodzakelijkerwijs constant; de spanning die een zonnepaneel levert fluctueert bijvoorbeeld afhankelijk van het invallende licht. Omdat de elektronen echter altijd in één richting worden gestuurd, is er toch sprake van gelijkspanning. De omvormer moet dus niet alleen deze fluctuaties opvangen, maar ook de gelijkspanning omzetten in de wisselspanning van het lichtnet.

Gelijkstroom

Stroom veroorzaakt door gelijkspanning. De stroomrichting is steeds in dezelfde richting, van de pool met hoge spanning naar de pool met lage spanning. De stroomrichting is niet noodzakelijk constant; de stroom die een zonnepaneel levert kan fluctueren afhankelijk van het invallende licht. Omdat de elektronen altijd in één richting stromen, is er toch sprake van gelijkstroom.

Grid parity

Situatie waarbij duurzame stroom, van bijvoorbeeld zonnepanelen, concurreert met ‘grijze’ stroom van het lichtnet. Grid parity is afhankelijk van plaats, tijd en type aansluiting.

Inverter

Een omvormer of inverter is een apparaat dat tussen de zonnepanelen en de meterkast in werkt om de gelijkstroom dat door de zonnepanelen geproduceerd wordt om te zetten in een stabiele wisselspanning op 230 Volt wisselstroom. Hierdoor kan de geproduceerde stroom van de zonnepanelen in huis verbruikt worden en aan het net teruggeleverd worden.

KiloWatt (kW) 

Een kiloWatt is 1000 Watt. Dit wordt gebruikt om bijvoorbeeld een zonnepanelen installatie van acht zonnepanelen aan te duiden van 250 Watt/piek ieder, wat in totaal 2000 Watt of 2 kiloWatt is.

Kilowattuur (kWh)

Duizend wattuur (Wh), zie wattuur. Energierekeningen voor particulieren wordt meestal in kilowattuur berekend. Een gemiddeld huishouden in Nederland gebruikt 3500 kilowattuur. De opbrengst van de zonnepanelen wordt uitgedrukt in Kilowattuur of Kwh.

Kortsluitstroom (Isc)

De (maximale) stroom die een zonnepaneel opwekt zodra de plus- en minpolen rechtstreeks met elkaar verbonden zijn. De stroom ondervindt geen enkele weerstand van een omvormer of een ander apparaat. De spanning tussen de polen neemt daardoor snel af. Zie ook open klem spanning.

Lichtnet

Het stroomnetwerk waarop vrijwel alle huishoudens in Nederland zijn aangesloten. Het Nederlandse net levert een wisselspanning van 230 Volt bij een frequentie van 50 Hz.

Maximum Power Point (MPP)

Optimale verhouding van stroom en spanning, waarbij een zonnepaneel het maximale vermogen levert dat gegeven de omstandigheden mogelijk is. Een goede omvormer zoekt regelmatig naar het MPP door zijn weerstand te verhogen of verlagen en daarmee de stroom en spanning te variëren.

Meetbedrijf

Bedrijf dat de energiemeters uitleest. Vaak is het meetbedrijf een onderdeel van de netbeheerder.

Monokristallijn

Stollingsvorm van silicium waarbij het gebruikte silicium uit één kristal bestaat. Het verschil met polykristallijn silicium is voornamelijk esthetisch, hoewel ook fotovoltaïsche eigenschappen in detail enigszins verschillen.

MPP Tracker – Maximum Power Point Tracker)

Een onderdeel in de omvormer dat constant op zoek is, in een string zonnepanelen, naar het optimale punt dat de meeste opbrengst genereert. Zonnepanelen in een string kunnen het beste aangesloten worden op een aparte MPP tracker, wanneer zonnepanelen van eenzelfde installatie verschillende hellingshoeken, oriëntaties, type zonnepanelen of last van schaduw hebben.

Netbeheerder

Bedrijf dat de elektrische infrastructuur verzorgt. De netbeheerder legt en onderhoudt de bekabeling, plaatst en vervangt elektriciteitsmeters en plaatst een eventuele brutoproductie meter. Vroeger was netbeheer een taak van de energieleveranciers. In 2008 zijn deze taken officieel gesplitst. Grote netbeheerders in Nederland zijn Liander, Enexis en Stedin.

Netgekoppeld systeem

Ook wel on-qrid systeem genoemd. Systeem zonnepanelen dat via een omvormer is aangesloten op het lichtnet. De zonnestroom die niet direct wordt gebruikt, stroomt naar het openbare elektriciteitsnet. Dit in tegenstelling tot een niet-netgekoppeld, off-grid of autonoom systeem.

Nominale waarde

Door de fabrikant opgegeven waarde.

Off-grid systeem

Ander woord voor autonoom systeem Zonnestroom installatie die niet aan het elektriciteitsnet gekoppeld is. De zonnestroom die niet direct wordt gebruikt, wordt opgeslagen.

Omvormer/inverter voor zonnepanelen 

Een omvormer of inverter is een apparaat dat tussen de zonnepanelen en de meterkast in werkt om de gelijkstroom dat door de zonnepanelen geproduceerd wordt om te zetten in een stabiele wisselspanning op 230 Volt wisselstroom. Hierdoor kan de geproduceerde stroom van de zonnepanelen in huis verbruikt worden en aan het net worden teruggeleverd.

Openklemspanning (Voc)

De (maximale) spanning die een zonnepaneel opbouwt zolang de plus- en minpolen niet met elkaar verbonden zijn (open circuit). Zodra de polen met elkaar verbonden worden (via een omvormer, een ander apparaat of rechtstreeks), gaat er een stroom lopen en neemt de spanning af. Zie ook kortsluitstroom.

Parallelschakeling

Manier van het schakelen van meerdere zonnepanelen op één omvormer, waarbij elk zonnepaneel afzonderlijk met de omvormer wordt verbonden. De spanning tussen de twee ingangen van de omvormer is dus niet hoger dan de spanning van de afzonderlijke panelen.

Polykristallijn

Stollingsvorm van silicium waarbij het gebruikte siliciumblok of plaatje uit één kristal bestaat. Het verschil met monokristallijn silicium is voornamelijk esthetisch, hoewel ook fotovoltaïsche eigenschappen in detail enigszins kunnen verschillen.

PV panelen

Photo voltaic panelen, ofwel fotovoltaïsch. PV panelen zijn hetzelfde als zonnepanelen.

PV-cycle

Wereldwijd netwerk van fabrikanten en installateurs voor het inzamelen en recyclen van oude zonnepanelen. De belangrijkste fabrikanten en installateurs zijn bij PV-cycle aangesloten, zodat klanten zeker weten dat de waardevolle materialen van hun zonnepanelen na 25 of 30 jaar niet verloren gaan. Kosten voor verwerking zijn verwerkt in de aanschafkosten.

Salderen

Het verrekenen van de terug geleverde zonnestroom met de verbruikte ‘grijze’ stroom. In Nederland kunnen de meeste particulieren alle zonnestroom die ze aan het net terugleveren, volledig in mindering brengen op hun energierekening. De netbeheerder maakt deze berekening automatisch, u hoeft er niets voor te doen.

Serieschakeling

Manier van het schakelen van meerdere zonnepanelen op één omvormer, waarbij de minpool van het ene paneel wordt gekoppeld aan de pluspool van het volgende. Alleen de minpool van het eerste en de pluspool van het laatste paneel worden naar de omvormer geleid. Bij serieschakeling tellen de spanningen van de afzonderlijke panelen bij elkaar op tot de spanning van de serie (string). Dit in tegenstelling tot parallelschakeling, waar de spanning nooit hoger wordt dan de spanning van de afzonderlijke panelen. Binnen een zonnepaneel zijn de zonnecellen doorgaans ook in serie geschakeld: de pluspool van elke cel is verbonden met de minpool van de volgende.

SDE

Stimuleringsregeling Duurzame Energie. In 2008 in het leven geroepen door minister Van der Hoeven, als opvolger van de MEP. Strikt genomen is de SDE een teruglevertarief; het stelt een vaste afnameprijs in voor teruggeleverde groene stroom. In 2011 wordt de SDE opgevolgd door  de SDE+, een aangepaste regeling waarin voor kleinschalige zonne-energie geen budget meer is.

Silicium

Halfgeleidermateriaal dat gebruikt wordt om zonlicht om te zetten in elektrische spanning. De meeste gangbare technologie voor zonnestroom maakt gebruik van monokristallijn of polykristallijn silicium.

Spanning

Verschil in elektrische lading. De plus- en minpool van een batterij hebben bijvoorbeeld een verschillende elektrische lading. Door de polen met elkaar te verbinden gaat er een stroom lopen van de pluspool naar de minpool. De stroom blijft lopen tot de elektrische lading van beide polen gelijk is, en de spanning is verdwenen. Tussen de plus- en de minpool van een zonnepaneel ontstaat ook een spanning zodra er licht op het paneel valt. In tegenstelling tot een batterij kan het zonnepaneel echter niet opraken; zolang er licht op het paneel schijnt, blijft de spanning tussen de polen in stand en kan de stroom blijven lopen.

STC, standard test condities

Omstandigheden waaronder de nominale waarden van een zonnepaneel getest worden. Tenzij anders gespecificeerd zijn deze omstandigheden een temperatuur 25° Celsius, een lichtinstraling van 1000 W/m2en een air mass factor van 1,5.

String van zonnepanelen

Een string is een aantal in serie aan elkaar geschakelde zonnepanelen, zie serieschakeling.

Stroom

Verplaatsen van elektrische lading door een geleider. Bij zonnepanelen zijn elektronen de dragers van negatieve lading, die van de minpool naar de pluspool stromen. Let op: omdat elektronen negatief geladen zijn, beweegt de lading zich juist in tegengestelde richting. De stroomrichting is dus altijd tegen de richting van de elektronenbeweging in.

Terug levermeter

Elektriciteitsmeter die geschikt is om teruggeleverde stroom te meten. Oude draaischijfmeters zijn vrijwel altijd geschikt; bij teruglevering gaat de schijf gewoon ‘achteruit’ draaien. Nieuwere meters hebben nietaltijd een aparte teller voor teruglevering. De netbeheerder kan uw meter vervangen voor een teruglevermeter.

Terug levertarief

zie Feed in Tariff

Tolerantie

De maximale afwijking van de opgegeven waarden. Voorbeeld: een zonnepaneel van 100 Wp met een tolerantie van +/- 5 kan een vermogen leveren tussen 95 en 105 Wp. Voor een optimale werking van een serie zonnepanelen is het gunstig de tolerantie zo laag mogelijk te houden.

Vermogen

De ‘kracht’ die een zonnepaneel levert. Het (nominale) vermogen wordt berekend door de (nominale) stroom te vermenigvuldigen met de (nominale) spanning.

Virtueel salderen

Het verrekenen van teruggeleverde zonnestroom op één adres met de opgenomen stroom op een ander adres. Netbeheerders salderen alleen de stroom die over één en dezelfde elektriciteitsmeter heen of terug is gegaan. Dat is een nadeel voor bijvoorbeeld ondernemers die een grote loods of schuur hebben, maar een laag stroomverbruik. Zij kunnen hun grote dak niet gebruiken om stroom op te wekken voor huishoudens in de omgeving, of hun eigen kantoor op een ander adres. In de politiek groeit daarom het draagvlak om virtueel salderen op beperkte schaal mogelijk te maken.

Vollast-uur per jaar (WhjWp)

De hoeveelheid energie (Wh) die een systeem oplevert, gedeeld door het nominale vermogen (Wp) van het systeem. Anders gezegd: de opbrengst van het systeem omgerekend naar het aantal uren dat het systeem onder standaard testomstandigheden (STC) nodig heeft om die hoeveelheid op te wekken. Door de opbrengst te delen door het nominale vermogen is het makkelijker systemen van verschillende grootte met elkaar te vergelijken. Het aantal vollast-uren per jaar hangt in beperkte mate af van de kwaliteit van het systeem, en in hoge mate van het aantal uren zonneschijn in een jaar. In Nederland rekent men voor een gemiddeld systeem met ongeveer 850 vollast-uren per jaar.

Volt

Eenheid van spanning.

Vrije elektronen

Negatief geladen deeltjes. Met de verplaatsing van elektronen (bijvoorbeeld door een stroom kabel), verplaatst de lading precies de andere richting op. In de P-Iaag van een zonnecel bevinden zich ‘vrije’ elektronen, die door invallende fotonen worden losgemaakt en zich verplaatsen naar de ‘gaten’ in de N-Iaag van de zonnecel.

Watt

Eenheid van vermogen.

Watt/piek (Wp) van zonnepanelen

Watt/piek of Wp is een standaard meeteenheid van het zonnepanelen vermogen. HEt is de eenheid van nominaal vermogen. Nominaal vermogen is het vermogen dat een zonnepaneel levert onder standaard testomstandigheden (STC). Het vermogen van zonnepanelen wordt met elkaar vergeleken in Watt/piek.

Wisselspanning

Vorm van spanning waarbij de ene pool afwisselend positief en negatief is ten opzichte van de andere pool. Op het Nederlandse lichtnet wisselt de spanning van de fasedraad tussen de -400 en de +400 Volt ten opzichte van de nuldraad. De frequentie waarmee dit gebeurd is gemiddeld 50 Hz (50 maal per seconde). De wisseling tussen positieve en negatieve spanning verloopt geleidelijk, volgens een sinusoidale kromme. De effectieve spanning die de gebruiker van het lichtnet meet, is daardoor gemiddeld 230 Volt.

Wisselstroom

Stroom die wordt veroorzaakt door wisselspanning. De stroomrichting wisselt afhankelijk van de spanning.

Wattuur (Wh)

Eenheid van energie. Eén Wattuur is de hoeveelheid energie die bijvoorbeeld een lamp van één watt verbruikt als die lamp gedurende één uur aanstaat. Een lamp van 0,5 watt die twee uur aan staat gebruikt natuurlijk precies evenveel energie. In het algemeen geldt dus dat het aantal watturen het product is van het nominale vermogen in Watt en het aantal vollasturen (uren op ‘volle kracht’). Een zonnepaneel van 200 Wp, dat 3 uur op nominaal vermogen stroom levert, heeft dus 3 x 200 = 600 Wh geleverd, ofwel 0,6 kWh.

ZE

Voertuigen op zonne-energie

ZEV

Voertuigen op zonne-energie

Zonnecel

Dun, meestal vierkant plaatje kristallijn silicium dat zonlicht omzet in elektrische spanning. Op een normaal zonnepaneel zijn enkele tientallen zonnecellen in rijen geplaatst en onderling in serie geschakeld.

Zonnecollector

Apparaat dat bedoeld is om zonlicht op te vangen en nuttig te gebruiken. Strikt genomen betekenen ‘zonnepaneel’ en ‘zonnecollector’ hetzelfde en soms worden de termen ook door elkaar gebruikt. In het spraakgebruik is het woord ‘zonnecollector’ echter gereserveerd voor zonthermische systemen (zonnewarmte) en ‘zonnepaneel’ voor fotovoltaïsche systemen (zonnestroom).

Zonneboiler

Systeem om water te verwarmen met behulp van de warmte van de zon. Doorgaans bestaat een zonneboiler uit een zonnecollector die de warmte opvangt, een transportvloeistof die de warmte doorgeeft en een boilervat waarin het warme water bewaard wordt voor gebruik.

Zonnefabriek

Compleet, werkend systeem van zonnepanelen, omvormer, bekabeling en eventueel monitoringssysteem.

Zonnepaneel

Apparaat om zonlicht op te vangen. In het normale spraakgebruik is het zonnepaneel een vlakke plaat waarop meerdere fotovoltaïsche zonnecellen zijn geplaatst om elektrische energie mee op te wekken. Het woord ‘zonnepaneel’ wordt soms ook gebruikt voor de zonnecollectoren die alleen de warmte van de zon gebruiken.

Zon thermisch

Gebruik van zonnestraling om iets te verwarmen. Dit in tegenstelling tot ‘fotovoltaïsch’, waarbij zonlicht wordt gebruikt om elektrische energie op te wekken.